Dziś chciałbym przybliżyć historię poczty w okresie II wojny światowej. 1 września na terenie całego kraju wprowadzono stan wyjątkowy i wojenny. Wiązało się to z ograniczeniem niektórych swobód obywatelskich – władze mogły przeglądać i konfiskować korespondencję i przesyłki oraz kontrolować rozmowy telefoniczne.
W momencie wybuchu wojny cywilną służbę pocztową natychmiast włączono do systemu obronnego kraju. Już w pierwszych chwilach wojny pocztowcy heroicznie walczyli w obronie Polski. Najbardziej znane momenty, kiedy włączali się do walki to obrona Poczty Gdańskiej czy twierdzy Modlin i Warszawy.
Poczta podziemna
W czasie II wojny światowej Polska stała się jednym z niewielu krajów, w których powstało bardzo rozbudowane państwo podziemne. W jego skład wchodziły pion wojskowy i cywilny. O skali walczącego podziemia może świadczyć liczba żołnierzy Armii Krajowej liczyła – 200 tys. w 1942 roku. Dla porównania francuska Résistance pod koniec 1943 roku liczyła zaledwie kilkanaście tysięcy członków. By podziemne państwo mogło sprawnie funkcjonować musiano stworzyć bezpieczny system wymiany informacji. Do życia powołano Departament Poczt i Telegrafów. Struktury tej podziemnej organizacji pocztowej były bardzo podobne do przedwojennego przedsiębiorstwa „Polska Poczta, Telegraf i Telefon”. PPTiT stale przygotowywało wraz z Szefostwem Łączności Komendy Głównej AK plany systemu łączności, który miał być uruchomiony w momencie wybuchu powstania.
Powstanie Warszawskie
W czasie okupacji poczta podziemna była tajną organizacją służąca celom wyłącznie wojskowym. W chwili wybuchu powstania warszawskiego poczta stała się instytucja użyteczności publicznej – każdy mógł z niej korzystać. Historycy uważają, że poczta powstańcza była jednym z najlepiej zorganizowanych instytucji w czasie walk o wolność Warszawy. Pocztę obsługiwali harcerze, którzy przed wybuchem powstania byli przygotowywani do tego rodzaju służby. Utworzona została Główna Poczta Harcerska, która posiadała placówki w wyzwolonych dzielnicach Warszawy. Szacuje się, że w czasie trwania walk o wyzwolenie stolicy rozprowadzono ponad 110 tys. listów.
16 października 1978 roku pierwszy raz od ponad 450 lat wybrano Papieża niepochodzącego z Włoch. W związku z 30. rocznicą tego ważnego dla Polski i Świata wydarzenia Poczta Polska wprowadziła do obiegu znaczek upamiętniający te chwile. Uroczyste wydanie znaczka odbyło się 27 listopada 2008 roku w Ambasadzie Polskiej przy Stolicy Apostolskiej w Rzymie. Uroczystością wprowadzenia w obieg towarzyszyła wystawa poświęcona wydarzeniom sprzed 30 lat.
Na znaczku widzimy Jana Pawła II uśmiechającego się, który wskazuje drogę, którą każdy powinien podążać.
Oprócz znaczka Poczta wprowadziła kopertę pierwszego dnia obiegu (FDC), która upamiętnia trzy daty:
- Ogłoszenia wyników konklawe – 16 październik 1978,
- Śmierci Jana Pawła II – 2 kwietnia 2005,
- 30. rocznicy wyboru Karola Wojtyły na Papieża.
Na kopercie pokazana jest bazylika św. Piotra w Rzymie.
Jan Paweł II był pierwszym po 455 latach papieżem nie pochodzącym z Włoch. Długość jego pontyfikatu wynosi 26 lat i pół roku. Po Świętym Piotrze i bł. Piusie IX jest to ja dłuższy pontyfikat. Przez wielu jest nazywany Papieżem – Pielgrzymem ze względu na to, że odbył 104 podróże. Odwiedził wszystkie zamieszkałe kontynenty.
